از آن جائی كه زیارت سید و سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین عَلَیهِ‌السَّلام از اهمیت والائی برخوردار است و ابعاد معنوی آن، نقش كلیدی در تربیت انسان‌ها دارد، در صدها روایت، بر آن تأكید شده است، حتی بر انجام روزانه آن اهل بیت عصمت و طهارت تأكید فراوان داشته‌اند.

 

از امام سجاد عَلَیهِ‌السَّلام در مورد زیارت امام حسین عَلَیهِ‌السَّلام سؤال شد حضرت فرمود:

زُره كل یوم فان لم تقدر فكل جمعة فان لم تقدر فكل شهر فمن لم یزره فقد استخف بحق رسول الله

هر روز آن حضرت را زیارت كن، اگر نمى‏توانى هفته‏اى یك بار، اگر نمى‏توانى ماهى یكبار، پس كسى كه اصلا آن حضرت را زیارت نكند، درحقیقت حریم رسول الله را خفیف شمرده است. 

 

این تأكید به حدی است كه در اكثر مناسبت های دینی از جمله شب و روز جمعه، روز عرفه، اول و نیمه ماه رجب، دوم شعبان شب و روز نیمه شعبان، شب اول و شب آخر ماه رمضان، شب‌های قدر، شب عید فطر و قربان، روز مباهله، روز نزول سوره هل أتی و … زیارت امام وارد شده است.

 

یكی از زمان‌هائی كه زیارت سید و سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین عَلَیهِ‌السَّلام بسیار تأكید شده است و برای آن فضیلت ویژه‌ای و ثواب بی‌شمار ذکر کرده‌اند؛ زیارت آن بزرگوار در روز اربعین است. اهل بیت عصمت و طهارت بارها بر این موضوع تأكید داشته و خود به آن عمل می كردند، به حدی كه حضرت امام سجاد عَلَیهِ‌السَّلام به سرپرست كاروان اسرا فرمود:

مُرُّ بِنا عَلی طَریقِ کَرْبَلاءَ

 

امام صادق عَلَیهِ‌السَّلام موجزترین و كامل‌ترین زیارت، كه در بردارنده گزارش جامعی از حادثه دلخراش كربلا است را به صفوان آموزش می‌دهد تا در روز اربعین آن را بخواند.

 

امام حسن عسكری عَلَیهِ‌السَّلام زیارت اربعین حسینی را از علائم ایمان می‌داند:

عَلَامَاتُ الْمُؤْمِنِ خَمْسٌ صَلَاةُ الْخَمْسِینَ وَ زِیارَةُ الْأَرْبَعِینَ وَ التَّخَتُّمُ فـِی الْیمِینِ وَ تَعْفِیرُ الْجَبِینِ وَ الْجَهْرُ بِبسم اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیمِ

مؤمن پنج نشانه دارد: نمازهای پنجاه گانه روزانه واجب و مستحب، زیارت اربـعین، انـگشتر در دست راست کردن، پیشانی را هنگام سجده بر خاک گذاشتن، و بِسمِ اللَّهِ الرَّحمنِ الرَّحِیم نماز را بلند گفتن

 

در حقیقت همان گونه كه نماز ستون دین است، زیارت اربعین ستون ولایت است.

همه این موارد دلالت بر اهمیت زیارت اربعین و نقش تربیتی آن در زندگی شیفتگان آن بزرگوار دارد، به حدی كه برای هرگامی كه برای آن برداشته می شود آثار معنوی گران‌بهائی ذكر شده است.

بر همین اساس زیارت اربعین در طول تاریخ، سیره مستمر شیعه قرار گرفته است و علمای شیعه مانند شیخ انصاری، محدث نوری، قاضی طباطبایی، امام موسی صدر، علامه امینی، سید محسن امین عاملی، آیة الله میرزا محمدحسین نائینی، شهید آیة الله مدنی، آیة الله العظمی ملکوتی، آیة الله ملکی تبریزی و … در هدایت و ترغیب شیفتگان حسینی به زیارت اربعین خاصه به صورت پیاده، نقش اساسی داشته‌اند و ضمن ارائه رهنمود، خود در کنار مردم در مراسم پیاده روی روز اربعین شرکت می‌کردند.

 

به گواه تاریخ علاقه واشتیاق به این مراسم معنوی در میان مراجع تقلید، استادان، طلاب و روحانیون حوزه علمیه نجف، از شور و حال بیشتری برخوردار بوده است.

 

به گفته برخی پژوهشگران، راهپیمایی اربعین از زمان ائمه اطهار در بین شیعیان رایج بوده و شیعیان حتی در زمان بنی امیه و بنی عباس به این حرکت پایبند بوده‌اند.

 

کتاب ادب الطف که در سال ۱۳۸۸ ه‍جری قمری منتشر شده در گزارش خود از اربعین حسینی در کربلا، اجتماع در این مراسم را به اجتماع مسلمانان در مکه مکرمه تشبیه کرده است.

 

اما امروز كه دﺷﻤﻨﻲ ﺑﺎ اﺳﻼم و ﺗﺸﻴﻊ اﺑﻌﺎد ﺑﻪ ﻣﺮاﺗﺐ ﺧﻄﺮﻧﺎكﺗﺮ و ﻛﺸﻨﺪهﺗﺮی را ﺑﻪ ﺧﻮد ﮔﺮﻓﺘﻪ و دﺷﻤﻦ ﺑﺎ اﺑﺰارﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺳﻴﺎﺳﻲ و ﻧﻈﺎﻣﻲ درﺻﺪد ﻧﺎﺑﻮدی ﻣﻜﺘﺐ ﺗﺸﻴﻊ و ﺧﺎﻣﻮش ﻛﺮدن ﭼﺮاغ اﻫﻞﺑﻴﺖ و ﺗﺨﺮﻳﺐ ﭼﻬﺮه ﺷﻴﻌﻴﺎن اﺳﺖ؛ راهپیمائی اربعین اهمیت بیشتری به خود گرفته است چرا که اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﻤﻪ اﺑﺰارﻫﺎی ﻣﺸﺮوﻋﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻫﻮﻳﺖ ﻣﺬﻫﺒﻲ و ﺗﺤﻜﻴﻢ اﻧﺴﺠﺎم درون ﻣﺬﻫﺒﻲ و ﻧﻤﺎﻳﺶ اﻗﺘﺪار و ﺻﻼﺑﺖ ﺷﻴﻌﻪ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻗﺪرتﻫﺎی ﻇﺎﻟﻢ ﺟﻬﺎن ﻣﺪد ﻣﻲرﺳﺎﻧﺪ؛ وﻇﻴﻔﻪای ﻣﻬﻢ و ﺿﺮوری به نظر می‌‌رسد و یکی از آن ابزار ﻣﺮاﺳﻢ ﺷﻜﻮﻫﻤﻨﺪ راهپمائی ﺑﺰرگ ارﺑﻌﻴﻦ حسینی و ﺣﻀﻮر ﺧﻴﺮه ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻴﻠﻴﻮﻧﻲ ﺷﻴﻌﻴﺎن و ﻣﺤﺒﺎن وﻻﻳﺖ است که نمایشگر وحدت، قدرت، عظمت و صلابت شیعه می‌باشد.

 

بنابر این لازم است شركت كنندگان در  ﻣﺮاﺳﻢ ﺷﻜﻮﻫﻤﻨﺪ راهپمائی ﺑﺰرگ ارﺑﻌﻴﻦ حسینی نسبت به وطائف خطیر خود آشنا و از اموری كه به شكوه و عظمت مراسم ضربه می زند پرهیز نمایند.

حسن صفرزاده تهرانی