به مناسبت اول ماه مبارک رجب مصادف با 25 بهمن / آداب و اعمال ماه مبارک رجب دو نوع است: آداب و اعمال مشترک و آداب و اعمال مختص و در این نوشتار به بخشی از اعمال مشترک ماه رجب اشاره می‌شود:


آداب و اعمال ماه مبارک رجب دو نوع است: آداب و اعمال مشترک و آداب و اعمال مختص و در این نوستار به بخشی از اعمال مشترک ماه رجب اشاره می‌شود:

 

یکی از اعمال مشترک ماه رجب استغفار است

حضرت امام جعفر صادق عَلَیهِ‌السَّلام از رَسُول گرامی اسلام صَلَّى‌الله عَلَیهِ وَآلِهِ وسَلَّمْ نقل فرمود: رَجَب شَهْرُ الاِسْتغْفار لِاُمَّتی، اَکثرُوا فیهِ الاِسْتغْفارَ فَاِنَّهُ غَفُورٌ رَحیمٌ وَ سُمِّيَ شَهْرُ رَجَبٍ شَهْرَ اللَّهِ الْأَصَبَّ لِأَنَّ الرَّحْمَةَ عَلَى أُمَّتِي تُصَبُّ صَبّاً فِيهِ، فَاستَکثروا مِن قُولِ اَسْتَغْفِر اللهَ وَ اَسْأَلُهُ التَّوْبَةَ. ماه رجب ماه استغفار امّت من است، در این ماه بسیار طلب آمرزش کنید که خدا آمرزنده و مهربان است و رجب را اصَبّ می‌نامند زیرا که رحمت خدا در این ماه بر امّت من بسیار ریخته می‌شود، پس بسیار بگوئید: اَسْتَغْفِر اللهَ وَاَسْأَلُهُ التَّوْبَةَ.

بر اساس فرمایش پیامبر گرامی صَلَّى‌الله عَلَیهِ وَآلِهِ وسَلَّمْ، استغفار انسان را معطر می‌کند و بوی گند گناه را برطرف می‌سازد: تُعَطِّروا بِالاِستِغْفارِ لاتَفْضِحَنَّکُم رَوائِحَ الذُّنوبِ. با استغفار خود را معطر کنید تا بوی گند گناه رسواتان نکند.

 

یکی دیگر از اعمال مشترک ماه رجب روزه است 

در فضیلت روزه ماه رجب روایات و احادیث فراوانی وارد شده است. اکثر روایاتی که در فضیلت ماه مبارک رجب وارد شده است از فضیلت روزه در آن سخن رفته است.

در روایت مفصلی، ابو سعید خدری از رسول گرامی اسلام صَلَّى‌الله عَلَیهِ وَآلِهِ وسَلَّمْ نقل کرده که در آن روایت حضرت فضائل بسیاری برای روزه این ماه بیان کرده و برای یک روزه تا سی روزه در این ماه، آثار و برکات بی‌شماری را به صورت مجزا ذکر نموده است که در کتب معتبر حدیث آمده است.  در ابتدای آن روایت رسول گرامی اسلام می‌فرماید:

أَلَا فَمَنْ صَامَ مِنْ رَجَبٍ یوْمًا، إِیمَانًا، وَاحْتِسَابًا اسْتَوْجَبَ رِضْوَانَ اللَّهِ الْأَکبَرَ، وَأَطْفَأَ صَوْمُهُ فِی ذَلِک الْیوْمِ غَضَبَ اللَّهِ تَعَالَى، وَأَغْلَقَ عَنْهُ بَابًا مِنْ أَبُوابِ النَّارِ، وَلَوْ أُعْطِی مِثْلَ الْأَرْضِ ذَهَبًا مَا کانَ ذَلِک بِأَفْضَلَ مِنْ صَوْمِهِ. هر كه يك روز از ماه رجب را با ایمان و اخلاص روزه بگیرد، شايسته خشنودی بزرگ خداوند گردد و روزه او در اين روز آتش خشم خدا را فرو نشاند و دری از درهای دوزخ بر او بسته شود و اگر زمين لبريز از طلا گردد، برتر از روزه او نشود.

علی بن سالم می‌گوید روزهای پایانی ماه رجب خدمت امام صادق عَلَیهِ‌السَّلام رسیدم، حضرت از من سؤال فرمود: هَلْ صُمْتَ فِی هَذَا الشَّهْرِ شَیئاً؟ آیا در این ماه روزه گرفته‌ای؟ گفتم خیر حضرت فرمود: قَدْ فَاتَتْک مِنَ الثَّوَابِ مَا لَا یعْلَمُ مَبْلَغَهُ. ثوابی از تو فوت شده است که ارزشش را جز خدا کسی نمی‌داند سپس فرمود: إِنَّ هَذَا شَهْرٌ قَدْ فَضَّلَهُ اللَّهُ وَ عَظَّمَ حُرْمَتَهُ وَ أَوْجَبَ لِلصَّائِمِ فِیهِ کرَامَتَهُ. خداوند این ماه را بر دیگر ماه‌ها برتری داد و قدرش را بزرگ دانست و کرامتش را بر روزه داران ضروری گردانید.

روزه همه ماه رجب مستحب است اما بعضی از روزها مانند روز اول، پنج شنبه و جمعه اول، سیزدهم، چهاردهم، پانزدهم، بیست‌وهفتم، روز آخر ماه و پنج شنبه‌های ماه از فضیلت بیشتری برخوردار است.

 

یکی از اعمال مشترک، نماز ماه رجب است 

در تمامی شب‌های این ماه خواندن دو رکعت نماز وارد شده است با این کیفیت: در هر رکعت حمد یک مرتبه و سوره کافرون سه مرتبه و سوره توحید یک مرتبه، و پس از آن دست‌ها را به سوی آسمان بلند کند و بخواند:

لا اِلهَ إلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لا شَریک لَهُ، لَهُ الْمُلْک وَلَهُ الْحَمْدُ، یحْیی وَیمیتُ، وَهُوَ حَی لا یمُوتُ، بِیدِهِ الْخَیرُ وَهُوَ عَلى کلِّ شَییء قَدیرٌ، وَاِلَیهِ الْمَصیرُ وَلا حَوْلَ وَلا قُوَّةَ إِلاّ بِاللهِ الْعَلِی الْعَظیمِ، اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّد النَّبِی الاْمِّی وَآلِهِ. و سپس دست‌ها را بر صورت بکشد.

 

یکی از اعمال مشترک ماه رجب قرائت قرآن کریم و ذکر است 

هر روز سه مرتبه تلاوت سوره‌های: قُلْ هُوَ اللهُ أحَدٌ، قُل یا أیها الکافِرُونَ، قُلْ اَعُوذُ بِرَبِّ الفَلَق، قُلْ اَعُوذُ بِرَبِّ النّاسِ و آیة الکرسی و خواندن: لا اِلهَ إلاَّ اللهُ، سُبْحانَ اللهِ وَالْحَمْدُ للهِ وَلا اِلـهَ إلاَّ اللهُ وَاللهُ اَکبَرُ، وَلا حَوْلَ وَلا قُوَّةَ إِلاّ بِاللهِ الْعَلِی الْعَظیمِ، اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّد وَآلِ مُحَمَّد، اَللّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤمِنینَ وَالْمُؤمِناتِ هرکدام یک مرتبه و اَسْتَغْفِرُ اللهَ وَاَتُوبُ اِلَیهِ چهارصد مرتبه.