فضایل و مناقب مولی الموحدین أَمِیرِاَلْمُؤْمِنِینَ عَلِی بْنِ أَبِی‌طَالِبٍ

مناسبت: میلاد با سعادت امام علی 13 ماه رجب مصادف با 7 اسفند ماه / مولی الموحدین أَمِیرِاَلْمُؤْمِنِینَ عَلِی بْنِ أَبِی‌طَالِبٍ عَلَیهِ‌السَّلام دارای فضائل و مناقب بسیار، بی‌شمار و بی‌مانند است بگونه‌ای که نه تنها افتخار بشریت بلکه افتخار انبیا و هستی است. 

  پیامبر گرامی اسلام صَلَّى اَللَّهُ عَلَیهِ وَ آلِه در باره فضائل و مناقب مولی الموحدین أَمِیرِاَلْمُؤْمِنِینَ عَلِی بْنِ أَبِی‌طَالِبٍ می‌فرماید: لَوْ أَنَّ اَلْغِیاضَ أَقْلاَمٌ وَ اَلْبَحْرَ مِدَادٌ وَ اَلْجِنَّ حُسَّابٌ وَ اَلْإِنْسَ كُتَّابٌ مَا أَحْصَوْا فَضَائِلَ أَمِیرِاَلْمُؤْمِنِینَ عَلِی بْنِ أَبِی‌طَالِبٍ عَلَیهِ‌السَّلام. اگر درختان قلم و دریاها مركب و جنیان حسابگر و آدمیان نویسنده؛ نمی‌توانند فضائل على بن ابى طالب را بشمارند.

كتاب فضل ترا آب بحر كافی نیست   كه تركنم سر انگشت و صحفه بشمارم

در روایت دیگری پیامبر گرامی اسلام می‌فرماید: مَنْ أرادَ أنْ یَنْظُرَ إلى آدَمَ فی عِلْمِهِ وَ إلى نُوح فی فَهْمِهِ وَ إلى إبْراهیمَ فی حِلْمِهِ وَ إلى یَحْیَى بْنِ زَکَریَّا فی زُهْدِهِ وَ إلى مُوسَى بْنِ عِمْرانَ فی بَطْشِهِ، فَلْیَنْظُرْ إلى عَلیِّ بْنِ أبی طالِب. هر که بخواهد دانش آدم و فهم نوح و بردبارى ابراهیم و زُهد یحیى بن زکریّا و توانمندى موسى بن عمران را بنگرد، على بن ابى طالب را نظاره کند.

بخشی از فضائل امام علی عَلَیهِ‌السَّلام …


مَوْلَی‏ الْکَوْنَیْن‏، أَبُو الْحَسَنَیْن‏، یَعْسُوبُ‏ الدِّین‏، رئیس‏ الموحّدینَ، قَائِد الْغُرِّ الْمُحَجَّلِین‏، سَیدُ اَلْمُسْلِمِینَ، إِمَامُ اَلْمُتَّقِینَ‏، أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ، أَسَدُ اللَّهِ الْغَالِب‏ و مَظْهَرُ الْعَجَائِبِ الْإِمَام‏ عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِب

 

توئی آن نقطه بالای فوق ایدیهم   كه در وقت تنزل تحت بسم الله را بائی

مولی الموحدین أَمِیرِاَلْمُؤْمِنِینَ عَلِی بْنِ أَبِی‌طَالِبٍ عَلَیهِ‌السَّلام دارای فضائل و مناقب بسیار، بی‌شمار و بی‌مانند است بگونه‌ای که نه تنها افتخار بشریت بلکه افتخار انبیا و هستی است.

 

پیامبر گرامی اسلام صَلَّى اَللَّهُ عَلَیهِ وَ آلِه در باره فضائل و مناقب مولی الموحدین أَمِیرِاَلْمُؤْمِنِینَ عَلِی بْنِ أَبِی‌طَالِبٍ می‌فرماید: لَوْ أَنَّ اَلْغِیاضَ أَقْلاَمٌ وَ اَلْبَحْرَ مِدَادٌ وَ اَلْجِنَّ حُسَّابٌ وَ اَلْإِنْسَ كُتَّابٌ مَا أَحْصَوْا فَضَائِلَ أَمِیرِاَلْمُؤْمِنِینَ عَلِی بْنِ أَبِی‌طَالِبٍ عَلَیهِ‌السَّلام. اگر درختان قلم و دریاها مركب و جنیان حسابگر و آدمیان نویسنده؛ نمی‌توانند فضائل على بن ابى طالب را بشمارند.

 

كتاب فضل ترا آب بحر كافی نیست   كه تركنم سر انگشت و صحفه بشمارم

 

در روایت دیگری پیامبر گرامی اسلام می‌فرماید: مَنْ أرادَ أنْ یَنْظُرَ إلى آدَمَ فی عِلْمِهِ وَ إلى نُوح فی فَهْمِهِ وَ إلى إبْراهیمَ فی حِلْمِهِ وَ إلى یَحْیَى بْنِ زَکَریَّا فی زُهْدِهِ وَ إلى مُوسَى بْنِ عِمْرانَ فی بَطْشِهِ، فَلْیَنْظُرْ إلى عَلیِّ بْنِ أبی طالِب. هر که بخواهد دانش آدم و فهم نوح و بردبارى ابراهیم و زُهد یحیى بن زکریّا و توانمندى موسى بن عمران را بنگرد، على بن ابى طالب را نظاره کند.

 

بخشی از فضائل امام علی عَلَیهِ‌السَّلام

فهرستی از فضائل مولی الموحدین أَمِیرِاَلْمُؤْمِنِینَ عَلِی بْنِ أَبِی‌طَالِبٍ عَلَیهِ‌السَّلام

 

نُورُ عَلِی‌ مِنْ نُورِ اللَّهِ

خداوند تبارک و تعالی، ملائکه را از نور علی خلق کرد. پیامبر گرامی اسلام در این باره می‌فرماید: ثُمَّ فَتَقَ نُورَ أَخِی عَلِی‌ فَخَلَقَ مِنْهُ الْمَلآئِکَةَ، فَالْمَلآئِکَةُ مِنْ نُورِ أَخِی عَلِی‌ وَ نُورُ عَلِی‌ مِنْ نُورِ اللَّهِ وَ عَلِی أَفْضَلُ مِنَ الْمَلآئِکَةِ. آنگاه نور برادرم علی را شکافت و از آن نور فرشتگان را آفرید؛ پس فرشتگان از نور علی هستند و نور علی از نور خداست و علی برتر از ملائکه است.

 

کعبه محل ولادت

آن‌گاه که فاطمه بنت اسد سَلامُ‌الله‌عَلَیْها، مادر مولی الموحدین أَمِیرِاَلْمُؤْمِنِینَ عَلِی بْنِ أَبِی‌طَالِبٍ،  درد زایمان گرفت با الهام الهی وارد مسجدالحرام شد و رو به دیوار كعبه با خدای خویش سخن گفت، ناگاه دیوار كعبه شكافت و فاطمه بنت اسد از شكاف دیوار داخل كعبه شد و فرزند دلبندش در کعبه متولد شد.

به حریم كعبه رفتم به حرم رهم ندادند     كه تو در برون چه كردی كه درون خانه آیی

 

یرْفَعُ لی فِی كُلِّ یوْمٍ عَلَماً مِنْ أخْلاقِهِ

امام علی عَلَیهِ‌السَّلام پرورش یافته آغوش پیامبر است. حضرت امیر در این زمینه می‌فرماید: وَلَقَدْ كُنْتُ أَتَّبِعُهُ اتِّبَاعَ الْفَصِیلِ أَثَرَ أُمِّهِ، یرْفَعُ لی فِی كُلِّ یوْمٍ عَلَماً مِنْ أخْلاقِهِ، وَیأْمُرُنی بِالْإِقْتِدَاءِ بِهِ. و من او را پیروی می‌کردم، چنان که کودک از مادر. هر روز یکی از اخلاق نیکوی خویش را برایم آشکار می‌ساخت و مرا به پیروی از آن می‌گماشت.

 

أَرَی نُورَ الْوَحْی وَالرِّسَالَةِ

امام علی عَلَیهِ‌السَّلام در خطبه قاصعه هنگامه بعثت را چنین بیان می‌کند: أَرَی نُورَ الْوَحْی وَالرِّسَالَةِ، وَأَشُمُّ رِیحَ النُّبُوَّةِ وَلَقَدْ سَمِعْتُ رَنَّةَ الشَّیطَانِ حِینَ نَزَلَ الْوَحْی عَلَیه ِصَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَآلِهِ فَقُلْتُ: یا رَسُولَ اللهِ مَا هذِهِ الرَّنَّةُ؟ فَقَالَ: هذَا الشَّیطَانُ قَدْ أَیسَ مِنْ عِبَادَتِهِ، إِنَّكَ تَسْمَعُ مَا أَسْمَعُ، وَتَرَی مَا أَرَی، إِلاَّ أَنَّكَ لَسْتَ بِنَبِی، وَلكِنَّكَ وَزِیرٌ، وَإِنَّكَ لَعَلَی خَیرٍ. من هنگام بعثت نور وحی و رسالت را دیدم و رائحه نبوّت را استشمام می‌کردم، در آن هنگام ناله شیطان را شنیدم، گفتم: ای رسول خدا، این ناله کیست؟ و او فرمود: ناله شیطان است که از پرستش خویش مأیوس گشته است. به تحقیق تو آن چه را من می‌شنوم، می‌شنوی، و آن چه را که من می‌بینم، می‌بینی.

 

نخستین اسلام آورنده

امام علی عَلَیهِ‌السَّلام اولین گرونده به اسلام است. حضرت امیر در این زمینه می‌فرماید: وَلَمْ یجْمَعْ بَیتٌ وَاحِدٌ یوْمَئِذٍ فِی الْإِسْلاَمِ غَیرَ رَسُولِ اللهِ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَآلِهِ وَخَدِیجَةَ وَأَنَا ثَالِثُهُمَا. هیچ خانه به اسلام راه نیافته بود جز خانه رسول خدا و خدیجه و من سوّمین آنان بودم.

 

جوان‌مردی بین بزرگان قریش

پیامبر گرامی اسلام بر اساس آیه: وَأَنْذِرْ عَشِیرَتَكَ الأقْرَبِینَ بزرگان خویشاوندان خود را به اسلام دعوت کرد و به آنان فرمود:

یا بَنی عَبْدِ الْمُطَّلِب انّی وَ اللّه ما أعلَمُ شابّاً فی العَربَ جاء قومَهُ بأَفضَل ممّا جِئتُكُمْ به، انّی قَدْ جِئْتُكم بِخیر الدُّنیا والآخِرة وَ قَدْ أَمرَنی اللّه عَزَّوجلَّ أن ادْعوكُمْ إلیه فأیكُمْ یؤمن بی ویؤازرُنی عَلی هذا الأمر علی أنْ یكونَ أخی وَ وَصِیی وَ خَلیفَتی فِیكُم؟. ای فرزندان عبدالمطلب! به خدا قسم در میان عرب، جوانی را سراغ ندارم که چیزی بهتر از آنچه من برای شما آورده‌ام، برای قومش آورده باشد. من خیر دنیا و آخرت را برای شما آورده‌ام. خدا به من فرمان داده است تا شما را به‌سوی او فراخوانم، اکنون کدام‌یک از شما مرا یاری می‌کند تا برادر من و وصی و جانشین من در میان شما باشد؟ و تنها کسی که در میان جمع بزرگان اعلام آمادگی کرد امام علی عَلَیهِ‌السَّلام بود: أنا یا رَسوُل اللّه أكونُ وَزیركَ عَلی ما بَعَثَكَ اللّه.

 

فدائی رسول الله

تنها کسی که در شعب ابی طالب فدائی پیامبر می‌شد علی بود. حضرت ابوطالب سَلامُ‌الله‌عَلَیْه به پیامبر می‌گفت شما زودتر از بقیه بخواب و وقتی همه می‌خوابیدند برای حفظ جان پیامبر به فرزندش علی عَلَیهِ‌السَّلام می‌فرمود جای خوابت را با پیامبر عوض کن.

 

بزرگ‌ترین فداكاری

امام علی عَلَیهِ‌السَّلام در لیلة المبیت، بزرگ‌ترین فداكاری را از خود نشان داد و به همین خاطر در شأن آن بزرگوار آیه نازل شد: وَمِنَ النَّاسِ مَنْ یشْرِی نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاةِ اللَّهِ وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ. بعضی از مردم با ایمان و فداکار، همچون امام علی عَلَیهِ‌السَّلام در «لیلة المبیت» به هنگام خفتن در جایگاه پیامبر، جان خود را به خاطر خشنودی خدا فدا می‌کنند؛ و خداوند نسبت به بندگان مهربان است.

 

هنگامه هجرت

امام علی عَلَیهِ‌السَّلام تنها معتمدی بود که مقدمات هجرت پیامبر را فراهم کرد و پس از هجرت رسول الله، در مکه و در میان همه دشمنی‌ها، وصی و کارگزار پیامبر شد و مو به مو به دستور پیامبر عمل كرد.

 

آخرین مهاجر

امام علی عَلَیهِ‌السَّلام آخرین فردی است که به مدینه هجرت کرده است. آن بزرگوار با آن که مسئولیت انتقال تعدادی از زنان مسلمان را بر عهده داشت، در میان همه دشمنی‌ها، به صورت علنی و در روز روشن، شجاعانه اقدام به مهاجرت به مدینه کرد و کفار قریش نتوانستند هیچ تعرضی به او داشته باشند.

 

أنت أخی فی الدنیا والآخرة

پیامبر گرامی اسلام پس از ساخت مسجدالنبی، دستور داد دو نفر دو نفر با هم برادر شوید، بعضی از افراد را هم خود حضرت تعیین کرد که با چه کسی برادر شوند و وقتی حضرت امیر تنها می‌ماند به حضرت امیر فرمود: أنت أخی فی الدنیا والآخرة، والّذی بعثنی بالحق نبیاً ما أخّرتُكَ إلاّ لنفسی. تو برادر من در هر دو جهان هستی و دامنه برادری ما شامل دنیا و آخرت است. به خدایی كه مرا به حق برانگیخت، برای این که برادر من شوی، برادری تو را به تأخیر انداختم.

 

سَدَالْاَبْوابَ الا بابَه

پس از بناى مسجد النبى، ياران پيامبر در اطراف مسجد براى خود خانه‌هايى ساخته بودند كه يكى از درهاى آنها رو به مسجد باز مى‌شد، حضرت به فرمان خدا دستور داد سدّوا الأبواب إلاّ باب علي، تمام درهايى را كه به مسجد باز مى‌شد ببندند، جز درِ خانه على بن ابى طالب، به يقين علي رعايت شئون مسجد را مى‌كرد اما ديگران خير، اين دستور براي بسيارى از ياران رسول خدا گران آمد، از اين رو حضرت بر منبر رفت فرمود: خداوند بزرگ به من دستور داده است كه تمام درهايى را كه به مسجد باز مى‌شود ببندم، جز درِ خانه على و اين فضيلت بزرگى براى حضرت على به حساب مي‌آيد و بسياري بر آن غبطه مي‌خوردند.

 

شجاع‌ترین رزمنده

در جنگ بدر بیش از نیمی از کفار و مشرکین به دست امام علی عَلَیهِ‌السَّلام به درک واصل گردیدند. آن بزرگوار در یك نامه‌ای که به معاویه می‌نویسد چنین آورده است: وَ عِنْدِىَ السَّیفُ الَّذى اَعْضَضْتُهُ بِجَدِّكَ وَ خالِكَ وَ اَخیكَ فى مَقام واحِد. شمشیری كه با آن بر جد تو عتبه و دایی تو ولید و برادرت شیبه فرود آوردم، هم اكنون نزد من است.

 

لَوْلَا عَلِی لَمْ یكُنْ لِفَاطِمَةَ كُفْوٌ

امام علی عَلَیهِ‌السَّلام تنها کسی که هم کفو و همتای فاطمه است. پیامبر گرامی اسلام در روایتی می‌فرماید: لَوْلَا عَلِی لَمْ یكُنْ لِفَاطِمَةَ كُفْوٌ. اگر علی نبود، برای فاطمه کفوی نبود.

 

هزیمت دشمن در جنگ احد

امام صادق عَلَیهِ‌السَّلامُ می‌فرماید: پرچمداران سپاه شرك در جنگ احد نه نفر بودند كه همه آنها به دست علی عَلَیهِ‌السَّلامُ به هلاكت رسیدند و سپاه قریش هزیمت شد.

 

لا سَیفَ إلاّ ذوالفقار ولا فتى إلاّ علی

در جنگ احد وقتی به دلیل نافرمانی تیر اندازان جنگ مغلوبه شد، حدود هفتاد نفر از سپاه اسلام به شهادت رسیدند و اكثریت قریب به اتفاق مسلمانان عقب نشینی كردند و پیامبر در محاصره دشمن فرار گرفت، در این هنگام دفاع جانانه امام علی عَلَیهِ‌السَّلام از وجود مقدس پیامبر باعث شد تا مدال لا سَیفَ إلاّ ذوالفقار ولا فتى إلاّ علی به آن بزرگوار اعطا شود.

 

ضَربَةُ عَلِی یَومَ الخَندَقِ اَفضَلُ مِن عِبادَةِ الثّقلین

امام علی عَلَیهِ‌السَّلام در جنگ احزاب تنها کسی بود که با عمرو بن عبدود هماورد شد و مدال: بَرَزَ الإِسلامُ کُلُّهُ اِلى الشِّرکِ کُلِّهِ را از پیامبر گرامی اسلام دریافت کرد و با ضربتی که آن ملعون را به درک واصل کرد، به مدال: ضَربَةُ عَلِی یَومَ الخَندَقِ اَفضَلُ مِن عِبادَةِ الثّقلین مفتخر شد.

 

کرّارا غَیرَ فَرّارٍ

پیامبر گرامی اسلام در فتح خیبر بعد از عجز پیاپی لشکریان، فرمود: لُاعطِینَّ الرّایةَ غَدا رَجُلاً یحِبُّ اللّهَ ورَسولَهُ، ویحِبُّهُ اللّهُ ورَسولُهُ، کرّارا غَیرَ فَرّارٍ، لا یرجِعُ حَتّى یفتَحَ اللّهُ عَلى یدَیهِ. فردا پرچم را به دست مردى مى‌سپارم که خدا و پیامبرش را دوست دارد و خدا و پیامبرش هم او را دوست دارند. پیاپى حمله می‌کند تا خداوند او را پیروز کند.

آن‌گاه که فرق مرحب قهرمان یهود توسط امام علی عَلَیهِ‌السَّلام شکافت، همراهان او گریختند و در خیبر که نزدیک به ده نفر نمی‌توانستند آن را تکان دهند؛ از جا درآورد و مسلمانان وارد قلعه خیبر شدند.

 

جاءَ الْحَقُّ وَ زَهَقَ الْباطِلُ

در فتح مکه امام علی عَلَیهِ‌السَّلام بر دوش پیامبر گرامی اسلام قرار گرفت و با شعار جاءَ الْحَقُّ وَ زَهَقَ الْباطِلُ تمامي بت‌ها را به دستور پيامبر بر زمين ریخت و زادگاهش كعبه از لوث بت و بت‌پرستی پاك شد.

 

بَرَاءَةٌ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ

امام علی عَلَیهِ‌السَّلام به دستور پیامبر آیات سوره توبه را از ابوبكر که با چهل سوار عازم مکه بود تحویل گرفت و راهي مكه شد پس از ورود در روز دهم ذى الحجّه بالاى جَمره عقبه، با ندايى رسا سيزده آيه از سوره برائت را قرائت و قطعنامه چهار ماده‌اى پيامبر را به گوش تمام شركت كنندگان رسانيد، همه مشركان فهميدند كه تنها چهار ماه مهلت دارند كه تكليف خود را با حكومت اسلام روشن كنند، آيات قرآن و قطعنامه پيامبر تأثير عجيبى در افكار مشركين داشت وهنوز چهار ماه سپرى نشده بود كه مشركان دسته دسته به آيين توحيد روى آوردند وسال دهم هجرت به آخر نرسيده بود كه شرك در حجاز ريشه كن شد.

 

اَلْيَومَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ

پيامبر در پايان مراسم حج در سال دهم هجرت در حالى كه حدود هفتاد هزار تا صد وبيست هزار حضرت را همراهي مي‌كردند، در غدير خُم با فرمان وحى فرمان توقف صادر كرد و در آن شرائط، همگان دانستند كه فرمان بزرگى از جانب خدا رسيده است، فرمان: يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رَسالَتَهُ وَاللّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النّاسِ، آري پيامبر بايد جانشين خود را معرفى نمايد، چه امر عظيم و خطيری، جانشينى شخصى كه بيش از سى وسه سال از عمر او نگذشته بر گروهى كه از نظر سن وسال از او به مراتب بالاترند، خون بسيارى از بستگان همين افراد در صحنه‌هاى نبرد به دست وی ريخته شده است، پسر عمو وداماد پيامبر است وتعيين چنين فردى براى خلافت در نظر افراد كوته بين به يك نوع تعصب فاميلى حمل مى‌شود، ولى به رغم همه آن‌ها  اراده حكيمانه خداوند بر اين تعلق گرفته است كه رسالت جهانى پيامبر با تعيين او به عنوان رهبر و راهنما تكميل شود، حضرت پس از نماز ظهر بر منبر بلندى كه از جهاز شتران ترتيب يافته بود قرار گرفت وبا صداى بلند خطبه خواند و سپس دست حضرت على را گرفت، بالا برد و سه مرتبه فرمود: هر كس كه من مولا ورهبر او هستم، على هم مولا ورهبر اوست‌آن‌گاه فرشته وحى بشارت داد: اَلْيَومَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الإسلامَ ديناً.

 

نوشته های مشابه

← نوشته قبلی

نوشته بعدی →

1 Comment

  1. سابقون

    با سلام .ممنون از ایتکه ما را زیارت غدیریه آشنا فرمودید
    اجرتون با مولا امام هادی علیه السلام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.