ابعاد شخصیت فاطمه زهرا سَلامُ‌الله‌عَلَیها بسیار والا و گسترده است به گونه‌ای که هیچ صاحب فضیلتی به آن نرسد.

حضرت امام خمینی رحمت الله علیه در باره ابعاد شخصیتی آن بزرگوار می‌فرماید:

بسیاری از اندیشمندان در باره آن بزرگوار سخن گفته و قلم زده‌ و آن بزرگوار را توصیف کرده‌اند اما همه این توصیف‌ها به مقدار فهم خود آن‌ها بوده است نه به اندازه مقام و منزلت آن بزرگوار، در حقیقت کسی از عهده توصیف و ستایش آن بزرگوار برنیامده است.


ابعاد شخصیت فاطمه زهرا سَلامُ‌الله‌عَلَیها بسیار والا و گسترده است به گونه‌ای که هیچ صاحب فضیلتی به آن نرسد، در این زمینه احادیث و روایات بسیاری از پیامبر گرامی اسلام و ائمه اطهار وارد شده است که در این مقاله به بخشی از آن پرداخته می‌شود.

لازم به ذکر است که این احادیث و روایات همه به اندازه فهم مستمعان بوده است نه به اندازه مرتبه آن بزرگوار که دریا در كوزه‏اى نگنجد.

 

حضرت امام رحمت الله علیه در این باره می‌فرماید:

بسیاری از اندیشمندان در باره آن بزرگوار سخن گفته و قلم زده‌ و آن بزرگوار را توصیف کرده‌اند اما همه این توصیف‌ها به مقدار فهم خود آن‌ها بوده است نه به اندازه مقام و منزلت آن بزرگوار، در حقیقت کسی از عهده توصیف و ستایش آن بزرگوار برنیامده است.

حضرت امام در باره شخصیت آن بزرگوار می‌فرماید:

فاطمه زهرا سَلام‌الله‌عَلَیها فجر درخشانی است که از گریبان او خورشید امامت و ولایت و نبوت درخشیده است، آسمان بلند و رفیعی است که در آغوش آن ستاره‌های فروزان ولایت قرار گرفته است.

بانوی بزرگواری که در سنین كم و در عمر كوتاه به مقامات معنوى، علمى و معرفتى به مرتبه‏ انبیا و اولیا رسیده و سرور همه زنان عالم گشته است.

زنی که افتخار خاندان وحی [است] و چون خورشیدی بر تارک اسلام عزیز می درخشد.

آن بزرگوار یک زن معمولی نیست، او یک انسان برجسته، نمونه و ممتاز ملکوتی است، یک انسان به تمام معنا انسان، تمام نسخه انسانیت، تمام حقیقت زن، تمام حقیقت انسان است او اگر مرد بود پیامبر بود.

تمام ابعادی که برای زن متصوّر است و برای یک انسان متصور است، در فاطمه زهرا(س) جلوه کرده و بوده است. یک زن معمولی نبوده است. یک زن روحانی، یک زن ملکوتی، یک انسان به تمام معنا انسان، تمام نسخۀ انسانیت، تمام حقیقت زن،‏‏ تمام حقیقت انسان، او زن معمولی نیست. او موجود ملکوتی است که در عالم به صورت انسان ظاهر شده است. او موجود الهی جبروتی است که به صورت یک زن ظاهر شد. زنی که تمام خاصه های انبیاء در اوست. زنی که اگر مرد بود، به جای رسول الله بود. زنی که فضائل او هم طراز فضایل بی نهایت پیغمبر اکرم و خاندان عصمت و طهارت بود.

 قطره‌ای از فضایل

آئینه نور خدا: خداوند كه نور آسمان و زمین است، نورش را به فاطمه سلام علیها تشبیه کرده است، آن بزرگوار آئینه نور خداست، نور خدا با فاطمه جلوه گر است: اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكَاةٍ: خداوند نور آسمانها و زمین است؛ مثل نور خداوند همانند چراغدانی است که در آن چراغی پرفروغ باشد. امام صادق علیه‌السلام در تفسیر اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكَاةٍ می‌فرماید منظور از مشکات فاطمة سَلامُ‌الله‌عَلَیها است.

 

باعث خلقت و غایت هستی: وجود پیامبر گرامی اسلام صَلَّى الله عَلَیهِ وَ آلِهِ و سَلَّمْ و علی عَلَیهِ السَلَاّمْ به یمن وجود آن بزرگوار خلق شده است: قال الله تبارك و تعالی: یا احمد لولاك لما خلقت الا فلاك و لولا علی لما خلقتك و لولا فاطمه لما خلقتكما. هان اى احمد! اگر تو نبودى، جهان را و اگر على نبود، تو را، نمى‏آفریدم و اگر فاطمه نبود، شما دو نفر را نمى‏آفریدم.

 

محبت او پاداش رسالت: مودت آن بزرگوار اجر رسالت است و رسالت به مودت او پاداش داده شده است: قُلْ لاَ أَسْأَلُكُمْ عَلَیهِ أَجْرًا إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبَى. بگو: من هیچ پاداشی بر زحمات رسالتم از شما نمی‌خواهم جز دوست‌داشتن اهل بیتم‌. 

 

فرشته‌ی بهشتی: قال رسول الله صَلَّى الله عَلَیهِ وَ آلِهِ و سَلَّمْ: فاطِمَةُ حَوْراءٌ اِنسیةٌ وَ كُلَّما اشْتَقْتُ اِلى رائِحَةِ الْجَنَّةِ شَمَمْتُ رائِحَةَ ابَنَتى فاطِمَةَ. فاطمه، حوریه‌ای است به صورت انسان و من هر گاه مشتاق بوی بهشت می‌شوم، دخترم فاطمه را می‌بویم.

 

سرور زنان عالم: قال رسول الله صَلَّى الله عَلَیهِ وَ آلِهِ و سَلَّمْ: وَأَمَّا ابْنَتِی فَاطِمَةُ فَإِنَّهَا سَیدَةُ نِسَاءِ الْعَالَمِینَ مِنَ الْأَوَّلِینَ وَالْآخِرِینَ. اما دخترم فاطمه سرور همه زنان عالم از ابتدا تا انتها عالم است.

 

مادر پدر خویش: آن بزرگوار دخت گرامی رسول خداست كه به ام ابیها نام گرفته است. حضرت رسول فاطمه زهرا که دخترش بود را ام ابیها مادر پدر می‌خواند.

 

طاهر و ولایتش مطهر: خداوند تبارک و تعالی اراده کرده است تا آن بزرگوار را پاک و طاهر گرداند، چنان‌که در قرآن کریم می‌فرماید: إِنَّمَا یرِیدُ اللَّهُ لِیذْهِبَ عَنْكُمْ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیتِ وَیطَهِّرَكُمْ تَطْهِیرًا. خداوند می‌خواهد پلیدی و گناه را از شما اهل‌بیت دور کند و شما را پاک و پاكیزه گرداند.  

 

تسبیح او بهترین ‌تحمیدها: آن بزرگوار را تسبیحی است كه به بهتر از آن خدا تحمید نشده است: قال الصادق علیه السلام: مَا عُبِدَ اَللَّهُ بِشَيْءٍ مِنَ اَلتَّحْمِيدِ أَفْضَلَ مِنْ تَسْبِيحِ فَاطِمَةَ عَلَيْهَا اَلسَّلاَمُ وَ لَوْ كَانَ شَيْءٌ أَفْضَلَ مِنْهُ لَنَحَلَهُ. خداوند متعال به عملی بهتر و برتر از تسبيح حضرت فاطمه عليها السّلام عبادت نشده است؛ و اگر ذکری بهتر و برتر از آن بود، رسول خدا آن را به آن بزرگوار عطا می‌کرد

 

محور شخصیت: خداوند تبارک و تعالی آن بزرگوار را محور شخصیت‌های جهان اسلام قرار داده و جمع آنان را به جبرئیل این‌ گونه معرفی می‌کند: هُمْ فاطِمَةُ وَاَبُوها وَ بَعْلُها وَبَنُوها. آنان فاطمه است و پدر فاطمه و شوهر فاطمه و دو فرزند فاطمه هستند. در آل كسا محور شخصیت ها است . ما بین آب و بعل و بَنُوها زهرا است.

 

محور خشنودی و ناراحتی خداوند: خشنودی و ناراحتی خداوند و رسولش بر محور خشنودی و ناراحتی فاطمه است. قال رسول الله صَلَّى الله عَلَیهِ وَ آلِهِ و سَلَّمْ: إنَّ اللهَ لَیَغْضَبُ لِغَضَبِ فاطِمَةَ وَ یَرْضی لِرِضاها. حقّاً که خدا برای غضب فاطمه‌ی زهرا غضب می‌کند و برای خشنودی او خشنود می‌شود.