یکی از فلسفهها و اهداف تقوای الهی، تاب آوری و قدرت پایداری انسان در برابر ناملایمات، حوادث و سختیها است که سبب نزول برکات الهی و گشایش در زندگی میشود./
خداوند تبارک و تعالی ایمان و تقوا را سبب نزول برکات دانسته و میفرماید: «وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَىٰ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَرَكَاتٍ مِنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ وَلَٰكِنْ كَذَّبُوا فَأَخَذْنَاهُمْ بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ»[1] و اگر اهل شهرها و آبادیها، همه ایمان میآوردند و پرهیزکار میشدند؛ همانا برکات آسمان و زمین را بر روی آنها میگشودیم ولی چون آیات الهی و پیامبران را تکذیب کردند، ما هم آنان را سخت به کیفر اعمالشان رساندیم و گرفتارشان کردیم.
خداوند عزّ و جلّ در آیه دیگر اقامه حق را سبب برخورداری از نعمتهای الهی دانسته و میفرماید: وَلَوْ أَنَّهُمْ أَقَامُوا التَّوْرَاةَ وَالإنْجِيلَ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِمْ مِنْ رَبِّهِمْ لأكَلُوا مِنْ فَوْقِهِمْ وَمِنْ تَحْتِ أَرْجُلِهِمْ مِنْهُمْ أُمَّةٌ مُقْتَصِدَةٌ وَكَثِيرٌ مِنْهُمْ سَاءَ مَا يَعْمَلُونَ»[2] و اگر آنان، دستورات تورات و انجیل و قرآن را برپا دارند، از نعمتهای آسمان و زمین، برخوردار میشدند، لکن برخی از آنان، معتدل و میانهرو هستند، ولی بیشتر آنان زشتکار و بد عملند.
خداوند جلّ و علی در آیه دیگر با لحن عتاب گونه کسانی که اهمیت به اقامه دین ندهند را هیچ به حساب آورده و میفرماید: «قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لَسْتُمْ عَلَى شَيْءٍ حَتَّى تُقِيمُوا التَّوْرَاةَ وَالإنْجِيلَ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ وَلَيَزِيدَنَّ كَثِيرًا مِنْهُمْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ طُغْيَانًا وَكُفْرًا فَلا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ»[3] بگو: اى اهل كتاب، شما هيچ نيستيد، تا آن که تورات و انجيل و آنچه را از جانب پروردگارتان بر شما نازل شده است بر پاى داريد.
خداوند تبارک و تعالی استقامت و پایداری بر طریقه حق را سبب نزول برکات الهی دانسته و میفرماید: «وَأَلَّوِ اسْتَقَامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْنَاهُمْ مَاءً غَدَقًا»[4] و اگر مردم بر طریقه حق، پایداری کنند، به یقین آنان را از آب رحمت سیراب خواهیم کرد.
خداوند عزّ و جلّ در آیه دیگر میفرماید کسانی را که دین خدا را یاری نمایند، خداوند آنان یاری کرده و نصرت نمایند: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ يَنْصُرْكُمْ وَيُثَبِّتْ أَقْدَامَكُمْ»[5] ای مؤمنان! اگر خدا را یاری کنید، خدا هم شما را یاری میکند و گامهایتان را محکم و استوار میسازد.
خداوند تبارک و تعالی در آیه میفرماید کسانی را که در راه خدا جهاد کنند خداوند آنان را به راههای درست زندگی هدایت میکند: «وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا وَإِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ»[6] و آنان که در راه ما جهاد کنند، به یقین به راههای درست، هدایتشان خواهیم کرد؛ و خداوند با نیکوکاران است.
خداوند تبارک و تعالی کسانی که به درگاهش استغاثه کنند، یاری و نصرتش را بر آنان نازل کرده و میفرماید: «إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجَابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُرْدِفِينَ»[7] به یاد آرید هنگامی که استغاثه و زاری به پروردگار خود کردید، دعای شما را اجابت کردم و سپاهی منظم از هزار فرشته به مدد شما فرستادم.
حضرت موسی میفرماید اگر از واقعی خداوند جلّ و علی یاری بخواهید و صبر و استقامت داشته باشید، وارث زمین خواهید شد: «قالَ مُوسى لِقَوْمِهِ اسْتَعينُوا بِاللَّهِ وَ اصْبِرُوا إِنَّ الْأَرْضَ لِلَّهِ يُورِثُها مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقينَ» حضرت موسی به قومش فرمود از خدواند یاری بخواهید و بر این یاری پایداری کنید که زمین از آن خداوند است و به هر که را بخواهد وارث آن خواهد کرد و عاقبت از آن متقین است.
امام علی علیه السلام، ارتباط با خالق هستی و زاری به در خانه خدا با صدق نیت را سبب اصلاح امور و فرود نعمت دانسته و میفرماید:«وَ اِيْمُ اللَّهِ مَا كَانَ قَوْمٌ قَطُّ فِي غَضِّ نِعْمَةٍ مِنْ عَيْشٍ فَزَالَ عَنْهُمْ إِلَّا بِذُنُوبٍ اجْتَرَحُوهَا، لِ «أَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ» وَ لَوْ أَنَّ النَّاسَ حِينَ تَنْزِلُ بِهِمُ النِّقَمُ وَ تَزُولُ عَنْهُمُ النِّعَمُ فَزِعُوا إِلَى رَبِّهِمْ بِصِدْقٍ مِنْ نِيَّاتِهِمْ وَ وَلَهٍ مِنْ قُلُوبِهِمْ لَرَدَّ عَلَيْهِمْ كُلَّ شَارِدٍ وَ أَصْلَحَ لَهُمْ كُلَّ فَاسِدٍ»[8] به خدا سوگند هرگز ناز و نعمت از ملّتى گرفته نمیشود، مگر به كيفر گناهانى كه انجام داده اند، زيرا خداوند بر بندگان خود ستم روا نمى دارد و اگر مردم به هنگام نزول بلاها و گرفتاریها، و زوال نعمت ها، با صدق نيّت در پيشگاه خدا زارى كنند، و با قلبهاى آگنده از محبّت الهی درخواست عفو نمايند؛ از دست رفتهها، باز خواهد گشت، و فسادها اصلاح خواهد شد.
[1]. سوره اعراف آیه 96.
[2]. سوره مائده آیه 66.
[3]. سوره مائده آیه 68.
[4]. سوره جن آیه 16.
[5]. سوره محمد آیه 7.
[6]. سوره عنگبوت آیه 69.
[7]. سوره انفال آیه 9.
[8]. نهج البلاغه خطبه 178
دیدگاهتان را بنویسید