جامعیت قرآن کریم / یکی از جنبه‌های شناخت قرآن کریم، جامعیت قرآن کریم است. قرآن كريم برای شناخت بهتر و بیشتر، در بخشی از آیات، خود را جامع، کامل و فراگیر معرفی می‌کند، به گونه‌ای که برای سعادت بشر هیچ چیزی را فروگذار نکرده است.

جامعیت قرآن کریم به این معنا است که هر آن چه انسان در زندگی سعادتمند، بدان نياز دارد، قرآن کریم آن را برای بشریت به هدیه آورده است. انسان در زندگی سعادتمند به چه چیزهایی نیاز دارد؟ به اخلاق؟ به معنویت؟ به اقتصاد؟ به معیشت؟ به عدالت؟ به سیاست؟ به حکومت؟ به  فرهنگ؟ به دادرسی؟ به تفریح؟ به آرامش؟ به خانواده؟ به کار و تلاش؟ بشر به هر چه نیاز دارد، قرآن کریم آن را برای بشریت به هدیه آورده است و چیزی را فروگذار نکرده است.


جامعیت قرآن کریم / خداوندی که با قدرت، علم و حکمت، هستی را، این چنین با عظمت و نظامند آفریده است؛ به یقین بشر را رها نکرده و برای سعادت او کتاب راهنما می‌فرستد و بدیهی است، کتاب راهنمایی که خالق هستی با آن همه صفات جلال و جمال، بفرستد؛ جامع، کامل و فراگیر خواهد بود.


یکی از جنبه‌های شناخت قرآن کریم، جامع، کامل و فراگیر بودن قرآن کریم است. قرآن كريم برای شناخت بهتر و بیشتر، در بخشی از آیات، خود را جامع، کامل و فراگیر معرفی می‌کند، بگونه‌ای که برای سعادت بشر هیچ چیزی را فروگذار نکرده است.

 

جامعیت قرآن کریم به این معنا است که هر آن چه انسان در زندگی سعادتمند، بدان نياز دارد، قرآن کریم آن را برای بشریت به هدیه آورده است. انسان در زندگی سعادتمند به چه چیزهایی نیاز دارد؟ به اخلاق؟ به معنویت؟ به اقتصاد؟ به معیشت؟ به عدالت؟ به سیاست؟ به حکومت؟ به  فرهنگ؟ به دادرسی؟ به تفریح؟ به آرامش؟ به خانواده؟ به کار و تلاش؟ بشر به هر چه نیاز دارد، قرآن کریم آن را برای بشریت به هدیه آورده است و چیزی را فروگذار نکرده است.

 

آری خداوندی که با قدرت، علم و حکمت، هستی را، این چنین با عظمت و نظامند آفریده است؛ به یقین بشر را رها نکرده و برای سعادت او کتاب راهنما می‌فرستد و بدیهی است، کتاب راهنمایی که خالق هستی با آن همه صفات جلال و جمال، صفات ذات و افعال، بفرستد جامع، کامل و فراگیر خواهد بود.

 

خداوند تبارک و تعالی در خصوص جامعیت قرآن کریم در آیه 89 سوره نحل می‌فرماید: وَ نَزَّلْنا عَلَيکَ الْکِتابَ تِبْياناً لِکُلِّ شَيء؛ و این کتاب را بر تو نازل کردیم که بیانگر همه‌ی نیازهای بشری است.

 

یا در آیه 59 سوره انعام، جامعیت قرآن کریم را چنین توصیف می‌فرماید: وَلَا رَطْبٍ وَلَا يَابِسٍ إِلَّا فِي كِتَابٍ مُبِينٍ؛ و هیچ تر و خشکی وجود ندارد، جز این که در كتاب مبين آمده است.

 

یا در آیه 38 سوره انعام، جامعیت قرآن کریم را این گونه بیان می‌فرماید: ما فَرَّطْنا فِی الْکِتابِ مِنْ شَیْ‏ءٍ؛ ما در اين كتاب هيچ چيزى را فروگذار نكرده‌ايم.

 

امام صادق عَلَيْهِ‌الْسَّلام در خصوص جامعیت قرآن کریم می‌فرماید: وَاللهِ مَا تَرَكَ اللهُ شَيْئا يَحْتَاجُ اْلْعِبَادُ اِلَيْهِ اِلا بَيَّنَهُ لِلْنَّاسِ حَتَّي لا يَسْتَطِيعَ عَبْدٌ يَقُولَ لَوْ كَانَ هَذَا نُزِّلَ فِيْ اْلْقُرْآنِ؛ به خدا سوگند، قرآن همه‌ی نيازمندى‏هاى مردم را بیان کرده است تا كسى نگويد كاش اين موضوع در قرآن بود.

 

بر اساس جامعیت قرآن کریم است که اهل بیت عصمت و طهارت عَلَيْهِمُ‌الْسَّلام می‌فرمایند: هر حکمی که برای شما بیان می‌کنیم بپرسید تا به شما بگوییم کجای قرآن کریم است.

 

موضوع جامعیت قرآن کریم از جمله موضوعات مهم و بنیادی است که اندیشه بسیاری از اندیشمندان و دانشمندان را به خود جلب کرده است و در این میان شهید بزرگوار علامه مطهری و علامه طباطبایی و حضرت امام خمینی قدس سره هم، از جمله آنان هستند اما از همه مهمتر حضرت امام خمینی از معدود عالمانی است که در آراء و آثار قرآن شناختی خویش از جامعیت قرآن کریم با نگرشی خاص، واقع بینانه، مبتکرانه و در عین حال کاربردی سخن رانده است به گونه‌ای که در نگاه‌ هیچ یک از متفکرین شیعه و سنی در ادوار مختلف تاریخ به چشم نمی‌خورد.

 

حضرت امام خمینی در یکی از پیام‌های خود چنین می‌فرماید:

هر طايفه‏ای از علمای اعلام و دانشمندان معظم به بعدی از ابعاد الهی اين کتاب مقدس دامن به کمر زده و قلم به دست گرفته و آرزوی عاشقان قرآن را برآورند  و در ابعاد سياسی، اجتماعی، اقتصادی، نظامی، فرهنگی و جنگ و صلح قرآن وقت صرف فرمايند، تا معلوم شود اين کتاب سرچشمه همه چيز است، از عرفان و فلسفه تا ادب و سياست، تا بی‌خبران نگويند عرفان و فلسفه، بافته‌ها و تخيلاتی بيش نيست و رياضت و سير و سلوک کار درويشان قلندر است، يا اسلام به سياست و حکومت و اداره کشور چه کار دارد که اين کار سلاطين و روسای جمهور و اهل دنياست يا اسلام دين صلح و سازش است و حتی از جنگ و جدال با ستمکاران بری است و به سر قرآن آن آورند که کليسای جاهل و سياستمداران بازيگر به سر دين مسيح عظيم الشان آوردند.

 

بديهى است تمام علوم از ظاهر الفاظ قرآن کریم نمايان نيست، اما با بررسی زوایای گوناگون قرآن کریم و با استفاده از دلالت لفظی، معنوی، مفهومی و رمزی و با استفاده از اشارات، لطايف، حقايق و ارتباطى كه از الفاظ قرآن کریم، به مدد فرمایشات اهل بیت عَلَيْهِمُ‌الْسَّلام؛ جامعیت قرآن کریم به دست مى‌‏آيد و به وضوح روشن می‌شود که قرآن کریم در بردارنده و بيانگر همه علوم است و مخاطبان اصلى قرآن کریم و راسخون در علم توانايى این را دارند كه تمام علوم را از آن استخراج کنند.