احكام روزه ماه رمضان: بخش 1: ضرورت فراگیری احکام روزه

احکام روزه ماه مبارک رمضان: بخش 1: ضرورت فراگیری احکام روزه

سعادت دنیا و آخرت انسان، در گرو عمل به وظایف دینی است و عمل به وظایف دینی، در گرو انجام وظیفه، طبق دستور است و انجام وظیفه طبق دستور، در گرو فراگیری دستورالعمل‌های دین است و یکی از آن دستورات و وظائف دینی روزه ماه مبارک رمضان است.

آگاهی به وظیفه از آن جهت ضرورت دارد که مقدمه عمل است. تا انسان آگاهی لازم به وظیفه نداشته باشد و نحوه انجام وظیفه را نداند، عمل صحیح برای او امکان پذیر نخواهد بود، چرا که عمل صحیح، فرع آگاهی نسبت به وظیفه و نحوه انجام آن است.

هر چه انسان به وظیفه کامل‌تر و دقیق‌تر آگاهی داشته باشد و نحوه انجام وظیفه را به درستی بداند؛ وظیفه اصولی‌تر، صحیح‌تر انجام خواهد شد و در حقیقت بهرمندی بهتر و بیشتر از فضیلت روزه و ماه مبارک رمضان، به میزان آگاهی به وظیفه بستگی دارد.

از این رو، تمامی ادیان الهی، بر اهمیت یادگیری و عمل به دستورات الهی تاکید داشته‌اند و اسلام نیز فراگیری احکام دین را یکی از واجبات مهم و یکی از تکالیف ضروری می‌داند.

بر همین اساس در رساله‌های عملیه در باره فراگیری احکام تأکید شده و آمده است: واجب است هر مكلفی احکام شرعی خود را یاد بگیرد تا بتواند تکلیف الهی خود را به طور صحیح انجام دهد.

1. واجب است هر مکلفی احکام روزه را یاد بگیرد و تکليف الهی روزه را به صورت صحيح انجام دهد.
2. اگر کسی از روی ندانستن حکم شرعی در ماه مبارک رمضان مبطلی را انجام داد روزه او باطل است، چرا که باید احکام شرعی خود را یاد می‌گرفت.
3. در حقیقت ندانستن حکم و جهل به حکم، رافع حکم شرعی نیست، کما این که در مسائل حقوقی هم جهل به قانون رافع مسئولیت نیست.
4. آن چه در حکم بطلان روزه شرط است فقط عمد و اختیار است و علم شرط نيست پس جاهل به حکم اگر مبطلی را از روی عمد و اختیار انجام دهد روزه‌ی او باطل می‌شود و بايد قضای آن روز را بگيرد.
5. پس اگر روزه‏ دار با آن که می‏ داند روزه است آب بخورد، اما نداند خوردن آب روزه را باطل می‌کند؛ روزه‌ی او باطل می‌شود.
6. اگر روزه‏ دار با آن که می‏ داند روزه است در استخر شیرجه بزند، اما نداند فرو بردن سر در آب روزه را باطل می‌کند؛ روزه‌ی او باطل می‌شود.
7. بله اگر نداند روزه است و آب بخورد، روزه‌ی او باطل نمی‌شود یا بداند روزه است اما بی‌اختیار در گلوی او آب بریزند یا بی‌اختیار در استخر بیفتد؛ روزه‌ی او صحیح است.
8. حال اگر در یادنگرفتن مسئله و حکم، مقصر باشد یعنی مى‏‌توانسته مسأله را ياد بگيرد و کوتاهی کرده است، کفاره نيز بر او واجب می‌شود.
9. اما اگر در فرا نگرفتن مسئله و حکم، قاصر باشد یعنی نمى‌توانسته مسأله را ياد بگيرد يا اصلا ملتفت مسأله نبوده يا يقين داشته که فلان چيز روزه را باطل نمى‏‌کند؛ روزه را بايد قضا کند ولی کفاره ندارد.

  فهرست و لینک احکام ماه مبارک رمضان