بازخوانی قیام عاشورا: بازخوانی وصیت نامه امام حسین علیه السلام

بازخوانی وصیت نامه امام حسین علیه السلام /

1.  وصیت امر الهی است

در قرآنکریم در چندین آیه و همچنین روایات متعدد در خصوص وجوب وصیت سخن به میان آمده است: «کتِبَ عَلَیکمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَکمُ الْمَوْتُ إِنْ تَرَک خَیرًا الْوَصِیةُ لِلْوَالِدَینِ وَالْأَقْرَبِینَ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِینَ»[1] بر شما نوشته شده: هنگامی که یکی از شما را مرگ فرا رسد، اگر چیز خوبی از خود به جای گذارده، برای پدر و مادر و نزدیکان، بطور شایسته وصیت کند! این حقّی است بر پرهیزکاران. و پیامبر گرامی اسلام صَلَّى الله عَلَیهِ وَ آلِهِ می‌فرمایند: «مَنْ مٰاتَ بِغَیرِ وَصِیةٍ مٰاتَ میتَةً جٰاهلیةً»[2]کسى که بدون وصیت بمیرد، به مرگ جاهلى مرده است. و در حدیث دیگر می‌فرماید: «ما ینبَغی لامرئٍ مُسلمٍ أن یبِیتَ لَیلَةً إلاّ و وَصیتُهُ تَحتَ رأسِهِ»[3] بر هیچ مسلمانى سزاوار نیست که شبى را سپرى کند، مگر این که وصیتش زیر سرش باشد.

2.  وصیت سازندگی دارد

اسلام وصیت را واجب کرد تا مسلمانان همواره آماده باشند و در صورتی که اندوخته‌های ماندنی و سنت‌های حسنه ماندگار را آماده نکرده‌اند؛ آماده کنند و تا اندوخته‌های بردنی و زاد و توشه راه را همراه نکرده‌اند؛ همراه کنند.

بار سفر چه بسته‌ای؟ مرگ خبر نمی‌کند

آن که نبسته بار خود، در این سفر چه می‌کند[4]؟

وصیت برای ثبت وضعیت فعلی است تا اگر اندوخته، پسندیده نیست و تا یادگارِ ماندگار، ارزشمند نیست؛ به مرور آن را تغییر دهند. تا از کرده‌ها پشیمان شوند و از غفلت‌ها به درآیند، عقب‌افتادگی‌ها را جبران کنند، معایب را برطرف نمایند، نواقص را تکمیل کنند، از بیراهه برگردند و بر درستی‌ها پافشاری نمایند و بر اصلاح رفتار خود برآیند. وصیت برای این نیست که بنویسند تا دیگران، برایش انجام دهند. وصیت مثل انتظار است و فی نفسه سازندگی دارد. وصیت یک نوع حساب‌رسی از خود است.

3.  وصیت بزرگان

وصیت جنبه دیگری هم دارد، بعضی از وصیت‌ها برای بصیرت افزایی و روشن کردن راه آیندگان است. وصیت بزرگان و خاصه رهبران دینی از جمله: وصیت پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله به حضرت امیر علیه السلام[5] یا به حضرت ابوذر[6] یا وصیت حضرت امیر علیه السلام به حسنین[7] عَلَیهِمَا الْسَّلام و یا وصیت حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام به محمد حنفیه از این قبیل است.

4.  هدف قیام

حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام با وصیت تاریخی خود، هدف حرکت و ارکان قیام الهی خود را تبیین می‌نماید و آن را اصلاح امت، احیای سنت‌های حسنه، امر به معروف و نهی از منکر معرفی می‌نماید: «وَانَّما خَرَجْتُ لِطَلَبِ اْلاصْلاحِ فِى اُمَّةِ جَدِّى صلی الله علیه و آله. اُرِیدُ اَنْ آمُرَ بِالْمَعْرُوفِ، وَاَنْهى عَنِ الْمُنْکرِ» و دکترین نهضت الهی خود را بر راه و روش پیامبر گرامی اسلام و امیر مؤمنان پایه‌ریزی می‌نماید: «وَاَسیرَ بِسِیرَةِ جَدِّى وَاَبى على بْنِ اَبِى طالِبٍ.»

5.  پذیرش مسلمانان

حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام با وصیت تاریخی خود، زمینه پذیرش قاطبه مسلمانان را فراهم کرد. گرچه مسلمانان در یاری آن بزرگوار کوتاهی کردند و آن بزرگوار را در تحقق اهداف نهضت و قیام یاری نکردند؛ اما حضرت به گونه‌ای عمل کرد تا حتی آنان که مخالف حرکت آن بزرگوار بودند؛ آن حضرت را بر راه و روشش مُحِق بدانند و حداقل در اندیشه و گفتار، بنی‌امیه را محکوم کنند. به همین خاطر همه کسانی که بر علیه بنی‌امیه قیام کردند؛ خون‌خواهی آن حضرت را هدف قیام خود اعلام می‌کردند.

6.  جلوگیری از سوء برداشت‌ها

حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام با وصیت تاریخی خود، از هر سوء برداشت و سوء استفاده احتمالی جلوگیری می‌کند تا دشمنان نتوانند حرکت الهی آن بزرگوار را تحریف نمایند. آن بزرگوار قیام و نهضت خود را از هر انگیزه غیر خدایی بری دانسته و تصریح می‌کند: «وَاَنَّى لَمْ اَخْرُجْ اَشِرا وَلا بَطِراً وَلا مُفْسِداً وَلا ظالِماً» من برای سرکشى و تکبر و فساد و ظلم قیام نکردم.

7.  پیش‌بینی آینده

حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام با وصیت تاریخی خود، با پیش بینی آینده، از خباثت بنی‌امیه پرده برمی‌دارد و اتهام خارجی خوانده آن بزرگوار، خاصه در مسیر کاروان اسیران در کوفه و شام را از حرکت و قیام خود دور می‌کند و با وصیت الهی خود، توطئه پلیدان را خنثی می‌کند.

8.  پیروزی خون را بر شمشیر

حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام با وصیت تاریخی خود، زمینه تأثیر رسالت پیام رسانان نهضت را فراهم کرده و به کمک آنان می‌آید. آنگاه که حضرت امام سجاد علیه السلام و زینبکبری سلام الله علیها بناست، نهضت عاشورا را ماندگار و اثرگذار نمایند و پیام کربلا را برای نسل‌های آینده برسانند؛ این وصیت کارگشا است. برای پیروزی خون بر شمشیر، وصیت و پیام مکمل یکدیگرند. امروز هیچ کس در حقانیت و پیروزی حرکت حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام و خباثت و شکست بنی‌امیه شک ندارد، که زمینه آن، توسط وصیت محقق شده است.  

[1]. . سوره بقره آیه 180.

[2]. . المقنعه، کنگره جهانی شیخ مفید، ج1، ص666.

[3]. . همان

[4]. . غلامحسین سجادزاده

[5]. . بحار الانوار، ط دار الاحیاءالتراث، ج74، ص69.

[6]. . مکارم الاخلاق، الأعلمی، ج1، ص458.

[7]. . نهج البلاغه/ خطبه 149.

فهرست کامل کتاب بازخوانی قیام عاشورا:

نوشته های مشابه

بازخوانی قیام عاشورا: بازخوانی نامه امام حسین به بنى‌هاشم

بازخوانی قیام عاشورا: بازخوانی پاسخ امام حسین علیه السلام به عمر اَطرف

بازخوانی قیام عاشورا: بازخوانی تعیین مسیر حرکت امام حسین علیه السلام